Wagon 286 dwa tygodnie po zmianie miejsca pobytu, d. zajezdnia Niemierzyn, 15.01.2006 fot. R. Łubiński

4N1 (286) Rok produkcji: 1962 Eksploatacja:   28.02.1962 - 2.12.1996 wagon liniowy 286   2.12.1996 - ok. 1997 wagon gospodarczy (dodatek meczowy)   ok. 1997 - 2005 wagon odstawiony, niesprawny   od 2005 wagon historyczny (w trakcie odbudowy) Długość - 10400 mm Szerokość - 2167 mm Masa - 14 t Układ osi - B'0 Moc silników - 2 · 60 kW Miejsca siedzące - 18 (oryginalnie 16) Miejsca stojące - 66

Wagon 4N₁ 286 wyprodukowany przez chorzowski Konstal w 1962 roku, należał do ostatniej, 7-wagonowej partii wagonów rodziny N, dostarczonych do Szczecina (numery taborowe 281-287). Sześć z tych wagonów przydzielono do zajezdni Niemierzyn (numery 281-286), a jeden wagon (nr 287) trafił do zajezdni Golęcin.

W okresie od marca do maja 1966 roku wagon przeszedł pierwszy remont kapitalny, podczas którego wprowadzono następujące zmiany: przeróbka łożysk osiowych ze ślizgowych na toczne i odprowadzenie ścieków dachowych przez rury wewnątrz wozu. W dniu 4.12.1967 r. wagon uległ zderzeniu z tramwajem linii 2 (najechanie na skład N 129 + 4ND1 354 na al. Wyzwolenia, przy ul. Rayskiego). Drugi remont kapitalny, przeprowadzony w październiku i listopadzie 1970 roku, pozostawił wagon bez zmian. W dniu 10.11.1972 r. doszło do bocznego zderzenia z tramwajem linii 3 (wóz 4N 298) przy zajezdni Niemierzyn. Oba wydarzenia pozostawiły do dziś widoczne skutki.

Trzeci remont kapitalny, który trwał we wrześniu i październiku 1975 roku, przyniósł następujące zmiany:

• przebudowa wagonu na jednokierunkowy,
• zwiększenie ilości miejsc siedzących z 16 do 18 (dodatkowe 2 miejsca na pomoście B),
• mechanicznie zamykanie i otwieranie drzwi (za pomocą silników od wiertarek),
• zamontowanie hamulców szynowych,
• przebudowa zawieszenia z gumowego na sprężynowe,
• atrapy samochodowych kierunkowskazów i tylnych lamp zespolonych.

W latach 1975-76 wagon był eksploatowany w zajezdni Golęcin. W marcu 1980 roku zamontowano samochodowy fotel dla motorniczego. Czwarty remont kapitalny, trwający od marca do maja 1982 roku, przyniósł następujące zmiany: przestawiono o 90 stopni nastawnik - na lewą ścianę pomostu i zamontowano dodatkową, ochronną płytę azbestową pod wyłącznik nadmiarowo-prądowy. W sierpniu 1984 roku zabudowano kabinę dla motorniczego. Piąty remont kapitalny odbywał się od czerwca do października 1990 roku - wykonano wtedy dodatkowy stopień wejściowy dla niepełnosprawnych na pomoście B (tylne wejście do wagonu).

Wagon był w eksploatacji liniowej do dnia 2.12.1996 r. (wycofanie ostatnich wagonów z rodziny N). Potem niekiedy służył jeszcze jako tzw. "dodatek meczowy" (przewozy specjalne podczas meczów piłkarskich).

Wagon podczas swojej całej eksploatacji przejechał ok. 1 700 000 km. Uratowany został przed pocięciem na złom i zachowany na historyczny, z przeznaczeniem do odbudowy na dwukierunkowy wagon doczepny typu 4ND₁, jako doczepa do odbudowanego wcześniej dwukierunkowego wagonu silnikowego nr 216N. W nocy 27-28.12.2005 r. wagon został przetransportowany z zajezdni Pogodno do dawnej zajezdni Niemierzyn, na teren Muzeum Techniki i Komunikacji - Zajezdnia Sztuki w Szczecinie, gdzie następnie członkowie STMKM własnymi siłami prowadzili prace remontowo-konserwacyjne wagonu, w ramach rozpoczętego remontu kapitalnego. W dniu 13.03.2007 r. wagon został przetransportowany z terenu dawnej zajezdni Niemierzyn do Wydziału Napraw Taboru Miejskiego Zakładu Komunikacyjnego przy ul. Klonowica, w celu kontynuacji remontu.

W ramach środków uzyskanych z 1% podatku dochodowego od osób fizycznych, w 2010 roku przeznaczono 5 000 zł brutto na prace przy wagonie, zlecone Tramwajom Szczecińskim Sp. z o.o. Polegały one na odbudowie stopni wejściowych po lewej stronie wagonu i wzmocnieniu głównych słupków pudła. Dzięki temu wagon stał się znów dwukierunkowy i dokonał się kolejny krok na drodze jego rekonstrukcji.

Tekst: Mirosław Janiak, Konrad Stachura

	Prace konserwacyjne na terenie dawnej zajezdni Niemierzyn. 02.04.2006, fot. R. Łubiński.
	Widok drugiej strony wagonu. 02.04.2006, fot. R. Łubiński.
	Wkrótce po zdjęciu poszycia zewnętrznego. 15.07.2006, fot. R. Łubiński.
	Widok drugiej strony wagonu. 15.07.2006, fot. R. Łubiński.
	Wygląd wagonu na krótko przed transportem z Niemierzyna na Klonowica. 11.03.2007, fot. R. Łubiński.
	Widok drugiej strony wagonu. 11.03.2007, fot. R. Łubiński.
	Wymieniony kątownik biegnący wzdłuż ściany pudła wagonu. 2.03.2010, fot. K. Stachura.
	Wymienione wzmocnienie fartucha z przodu wagonu. 14.06.2010, fot. K. Stachura.
	Odbudowany główny słupek pudła wagonu - pierwszy po lewej stronie. 2.03.2010, fot. K. Stachura.
	Odbudowany główny słupek pudła wagonu - pierwszy po prawej stronie. 14.06.2010, fot. K. Stachura.
	Pierwszy stopień z lewej strony wagonu. 14.06.2010, fot. K. Stachura.
	Drugi stopień z lewej strony wagonu. 14.06.2010, fot. K. Stachura.